Derogacja pachnie ZUSem

   Kwestią czasu jest wprowadzenie przepisów wprowadzających częściowe odliczenie VAT od zakupu i eksploatacji samochodów osobowych używanych zarówno służbowo jak i prywatnie.

  Ministerstwo pracuje nad wprowadzeniem regulacji mającej na celu zagwarantowanie, że samochód traktowany dla celów podatkowych jako samochód wykorzystywany tylko i wyłącznie w działalności gospodarczej, rzeczywiście jest tak wykorzystywany. Można się domyślić, że chodzi o wprowadzenie obowiązkowej ewidencji przebiegu takich samochodów.

    Samochody, które wypadną z tej definicji, wygenerują, jak podejrzewam, swoim użytkownikom dodatkowy przychód. Pojawi się konieczność opodatkowania i oskładkowania nieodpłatnego świadczenia w postaci wykorzystywania służbowego samochodu w celach prywatnych. Konieczność zapłaty daniny to jeszcze nie wszystko. Podstawę naliczenia owej daniny trzeba jakoś wycenić. Okazuje się, że obliczenie kosztów zakupu (chociażby przez użycie miesięcznego odpisu amortyzacyjnego) i eksploatacji i proste podzielenie tej kwoty w określonej proporcji może nie wystarczyć.

     Przepisy art. 11 updof oraz par. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wskazują, że należy użyć ceny zakupu usługi. Interpretacje wydawane do tych przepisów twierdzą coś zgoła innego - do wyceny świadczenia należy zastosować rynkowych cen za wynajem samochodu z uwzględnieniem jego marki, rocznika stanu etc. (np. DD3/033/6/KDJ/12/PK-71).

     Wyrok WSA w Gdańsku I SA/Gd 474/11 stanowi jednak inaczej (sytuacja dotyczy samochodów leasingowanych):  

 Przedmiotem oceny Sądu jest spór dotyczący prawnej podstawy ustalania wartości nieodpłatnego świadczenia w postaci udostępniania pracownikom samochodów leasingowanych. Strona skarżąca jako podmiot korzystający z pojazdu na podstawie umowy leasingu (art. 7091 k.c.) oddaje rzecz do używania osobie trzeciej (pracownikowi), który z tego tytułu uzyskuje nieodpłatne świadczenia.Wartość pieniężną innych niż wymienione w art. 11 ust. 1 i 2 nieodpłatnych świadczeń ustala się na podstawie normowanej art. 11 ust. 2 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podkreślić należy, że prawo strony skarżącej do korzystania z pojazdu zostało nabyte na podstawie umowy leasingu. W tej sytuacji spełniona jest dyspozycja art. 11 ust. 2 a pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych: przedmiotem świadczenia na rzecz pracownika są usługi zakupione u innego podmiotu. Umowa leasingu jako prawna podstawa uprawnień strony skarżącej determinuje sposób ustalenia uzyskiwanych przez pracownika nieodpłatnych świadczeń z tytułu prawado korzystania z pojazdu dla celów prywatnych. W ocenie Sądu poszukiwanie analogii z sytuacją udostępniania pojazdów będących własnością spółki nie jest prawnie uzasadnione. [...] W tym zakresie powołany przepis jest jednoznaczny - wartość pieniężną nieodpłatnego świadczenia, którego przedmiotem są usługi zakupione, ustala się według cen zakupu. [...] Cena zakupu definiuje wszystkie należności wynikające z umowy leasingowej.

      Wyrok dotyczy interpretacji ITPB2/415-970/10/12-S/ENB. Można w niej wczytać jaki sposób spółka przyjęła do celów obliczenia wartości dodatkowego przychodu.

Z uwagi na fakt, że regulamin warunków użytkowania samochodów służbowych Spółki przewiduje obowiązek składania przez pracowników miesięcznych oświadczeń w zakresie ilości godzin użytkowania samochodów służbowych w celach prywatnych, Spółka powinna określać wysokość przychodów z tzw. nieodpłatnych świadczeń poszczególnych pracowników w oparciu o stawkę za godzinę użytkowania samochodu służbowego w celach prywatnych, wyliczoną jako 1/24 stawki za dobę. W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wysokość przychodu określonego pracownika Spółka powinna ustalać w oparciu o stawkę godzinową, wyliczoną jako 1/24 stawki za dobę, obliczoną na podstawie ponoszonych przez Spółkę opłat leasingowych za użytkowanie określonego samochodu, opłat z tytułu ubezpieczenia tego samochodu oraz opłat za jego przeglądy techniczne.

[...]Wskazać również należy, że wszelkie dodatkowe koszty (np. koszt paliwa zakupionego przez Spółkę) związane z eksploatacją samochodu do celów prywatnych, jeśli nie zostaną uwzględnione w wartości świadczenia wyliczonego zgodnie z art. 11 ust. 2a ustawy należy obliczyć na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy tj. na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku.

      Tak czy inaczej pachnie koniecznością prowadzenia kolejnych ewidencji i zatrudniania kolejnych księgowych/kadrowych do przerabiania ton dokumentacji i zastanawiania się, jak obliczyć wartość świadczenia w przypadku samochodów nieleasingowanych, ale kupionych za żywą gotówkę, albo nie daj Boże wniesionych aportem....

Pracownik w kosztach

Pracownik oznacza koszty - koszt wynagrodzenia i koszt składek ubezpieczeniowych płaconych przez pracodawcę ze swojej puli.

Sposób księgowania tych wydatków nazywam "upośledzonym memoriałem", ponieważ co do zasady księguje się je w koszty miesiąca, za który zostały naliczone. O ile zostały zapłacone w terminie przewidzianym przez osobne regulacje - prawo pracy, regulaminy wynagradzania, umowę o pracę, przepisy o ubezpieczeniu społecznym.

Wynagrodzenia - zalicza się do kosztów miesiąca, za który są należne, pod warunkiem, że zostały wypłacone lub postawione do dyspozycji pracownika w terminie - ustalonym w regulaminie wynagradzania, umowie o pracę lub Kodeksie Pracy. Kodeks Pracy ustala maksymalny termin wypłaty miesięcznego wynagrodzenia na 10 dzień następnego miesiąca. Regulamin i umowa mogą ustanawiać wcześniejszy termin, który jest dla pracodawcy wiążący, także podatkowo.

Składki z tytułu ubezpieczeń społecznych, FP i FGŚP - ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych ustala maksymalny termin zapłaty składek na 15 dzień kolejnego miesiąca (dla firm zatrudniających pracowników) i zachowanie tego terminu upoważnia do zaliczenia składek do kosztów w miesiąca, którego dotyczą.

Jeśli pracodawca nie dotrzyma terminów zapłaty, wynagrodzenia i składki stają się kosztami podatkowymi w miesiącu poniesienia. Z drobnym zastrzeżeniem - jeśli wynagrodzenie nie zostało wypłacone terminowo, składki od niego naliczone także są księgowane w KUP w miesiącu poniesienia, mimo że mogą być zapłacone w ustawowym terminie.

Iksiński-bud wypłaca murarzom wynagrodzenia zgodnie z terminem kodeksowym do 10-tego następnego miesiąca.Wynagrodzenie za styczeń zapłacił 08 lutego, a 15 lutego wpłacił składki na konto ZUS (konto zostało obciążone). W takim przypadku zarówno wynagrodzenie jak składki są kosztami stycznia.

W lutym Iksiński miał obsuwkę i wynagrodzenie za ten miesiąc zapłacił 11 marca, natomiast na składki ZUS jakoś uzbierał. W tym przypadku oba wydatki zalicza się do kosztów marca.

Jeśli chodzi o wypłaty z tytułu umów cywilno-prawnych, stają się one kosztem w miesiącu faktycznego poniesienia. Jeśli chodzi o składki naliczone od wartości umów - stosuje się powyższą zasadę.

art.22 ust. 6ba i 6bb ustawy o pod. doch. od osób fiz.