Nowa deklaracja VAT-7 (15) - jak wypełnić. Przykład.

Już niedługo wszyscy będziemy skazani na nowe formularze VAT-7 w wersji 15. Zmiany dotyczą przede wszystkim procedury "reverse charge" czyli po naszemu "odwrotnego obciążenia" - czyli transakcje importu usług nie tylko z krajów UE, ale i krajów trzecich.  Do tego transakcje obrotu towarami wymienionymi w załączniku nr 11 do ustawy o VAT oraz usług związanych z prawami do emisji gazów cieplarnianych.

A teraz pokrótce opowiem co i gdzie upchnąć w nowej deklaracji:

EKSPORT USŁUG (głównie):

1. Pozycja 11 - wartość dostaw towarów i usług, których miejsce świadczenia (ergo opodatkowania) ustalone na podstawie art. 22 - 28o znajduje się poza RP (nie istotne czy w kraju unijnym czy też trzecim), a podatnik miał prawo do odliczenia VAT naliczonego w związku z tymi dostawami. Znajdą się tu przede wszystkim usługi - transportowe, budowlane, wsparcia technicznego etc. - których miejsce świadczenia znajduje się poza Polską.
2. Pozycja 12 - wartość usług, których miejsce świadczenia określa się na podstawie art. 28b, czyli uznaje się, iż zostały wykonane w miejscu siedziby usługobiorcy, znajdującym się w innym kraju UE, usługobiorca jest podatnikiem VAT, zaś usługi nie są zwolnione z VAT lub opodatkowane stawką zerową, a do tego usługobiorca jest zobowiązany do rozliczenia podatku VAT z tytułu tej usługi. Pozycja musi zgadzać się z sumą działu E deklaracji VAT-UE. W tej pozycji nie będzie już np. usług budowlanych, ponieważ ich miejsce świadczenia ustalane jest nie na podstawie art. 28b a art. 28e.

IMPORT USŁUG:

1. Pozycja 27/28 - import usług z krajów trzecich (miejsce świadczenie ustalane zgodnie z art. 28b-28n) oraz z krajów UE (miejsce świadczenia art. 28c-28n) - przykładowo: usługa transportowa z USA oraz usługa projektu biurowca z Niemiec (wykluczone usługi z krajów UE, których miejsce świadczenia określa się na podstawie art.28b!).
2. Pozycja 29/30 - zawężenie importu usług wyłącznie do usług od podatników z krajów UE, których miejsce opodatkowania ustalane jest zgodnie z art.28b (czyli w miejscu siedziby nabywcy) - np. usługa transportowa z Niemiec.

DOSTAWA I NABYCIE TOWARÓW I USŁUG OBJĘTYCH ODWROTNYM OBCIĄŻENIEM - KRAJOWE (w tym towary wymienione w załączniku nr. 11 oraz usługi związane z obrotem prawami do emisji gazów cieplarnianych):

1. Pozycja 31 - wypełnia dostawca - dotyczy wyłącznie transakcji objętych odwrotnym obciążeniem (zał. nr 11 + gazy cieplarniane), których miejsce świadczenia znajduje się na terenie RP - kwota zgodna z deklaracją VAT-27!
2. Pozycja 32/33 - wypełnia nabywca - nabycie towarów mające miejsce na terenie Polski od podmiotów nie będących zarejestrowanych w Polsce dla potrzeb VAT - np. zakupy dokonane na targach. Pozycja nie dotyczy załącznika nr 11.
3. Pozycja 34/35 - wypełnia nabywca - rozliczenie podatku należnego z tytułu nabycia towarów z zał. nr 11 oraz związanych z obrotem gazami cieplarnianymi.

ROZLICZENIE "ZŁYCH DŁUGÓW":

1. Pozycja 47 - wypełnia dłużnik - korekta niesłusznie odliczonego VAT należnego - ujmuje kwotę niezapłaconego podatku ze znakiem minus w miesiącu, w którym upływa 150 dzień od upływu terminu płatności. UWAGA! W momencie zapłaty zobowiązania, uprzednio rozliczony VAT ujmuje się "normalnie" w dziale D2 oraz zaznacza kwadrat"tak" w pozycji 63 ("Podatnik w okresie rozliczeniowym dokonał zwiększenia podatku naliczonego na podstawie art. 89b ust. 4 ustawy")

Przykład:

Krąg kosztów po ludzku

Leniem jestem i nie chciało mi się malować schemacików. Szybciej wstawić arkusz.

Na temat kręgu kosztowego Gofin napisał tomy, za każdym razem rysując to swoje charakterystyczne kółeczko. Ja jednak strawiłam ten temat dopiero wtedy, kiedy księgowa, która zjadła zęby na firmach produkcyjnych, pokazała mi jak szybko sprawdzić, czy krąg po zakończeniu miesiąca się zgadza. Jeśli się nie zgadza - coś zostało źle zaksięgowane. Zwykle oznacza to kłopoty, których rozwiązanie należy zacząć od sprawdzenia czy wszystko przeszło z "czwórki" na "piątkę".

Arkusz do ściągnięcia. Przykłady 2 i 3 są przeliczalne, więc zmieniając założenia możn sprawdzić, jak zmieniają się odchylenia i zmiany stanu.

Usługa kompleksowa najmu - wyrok Trybunału Sprawiedliwości

Trybunał Sprawiedliwości UE wydał właśnie wyrok w sprawie opodatkowania VAT usług towarzyszących najmowi (media, czyli wywóz śmieci, energia elektryczna, gazowa, usługi wodnokanalizacyjne itp. ). O tym temacie pisałam już wcześniej w poście dotyczącym sprawy przed TSUE wszczętej przez BGŻ w kwestii opodatkowania usługi ubezpieczenia leasingu.

Jest to wyrok z gatunku tych, które nie stanowią panaceum na wszystkie wątpliwości. A oto dlaczego:

Dyrektywę VAT należy interpretować w ten sposób, że najem nieruchomości i związane z nim: dostawa wody, energii elektrycznej, energii cieplnej oraz wywóz nieczystości co do zasady należy uważać za kilka odrębnych i niezależnych świadczeń, które winno się oceniać oddzielnie z punktu widzenia podatku VAT, chyba że elementy transakcji, także te wskazujące względy ekonomiczne zawarcia umowy, są ze sobą tak ściśle związane, iż tworzą obiektywnie tylko jedno niepodzielne świadczenie ekonomiczne, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny.,

Gdyby nie treść zawarta po zwrocie "chyba że" problem byłby rozwiązany. Co więcej:

 Zadaniem sądu krajowego jest dokonanie niezbędnej oceny przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności, w jakich ma miejsce najem i spełniane są towarzyszące mu świadczenia, a w szczególności przy uwzględnieniu treści samej umowy. 

Czyli: co do zasady media są osobnymi świadczeniami, ale czasami nie są. ;)

Ale nie jest aż tak źle. Trybunał podsuwa wskazówki, które pomagają ocenić sens umowy, a więc:

W ramach każdego stosunku najmu należy zbadać, czy w odniesieniu do mediów najemca ma swobodny wybór zużycia w ilości, jakiej sobie życzy. W tym względzie istnienie indywidualnych liczników i fakturowanie w zależności od ilości wykorzystanych rzeczy jest istotnym czynnikiem wskazującym, że dostawę mediów należy uważać za stanowiącą świadczenia odrębne od najmu. W odniesieniu do wywozu nieczystości, jeżeli najemca może wybrać świadczeniodawcę lub zawrzeć bezpośrednio z nim umowę, nawet jeśli ze względu na dogodność nie dokonuje tego wyboru lub nie korzysta z tego uprawnienia, lecz otrzymuje świadczenie od podmiotu wyznaczonego przez wynajmującego, na podstawie umowy zawartej między tymi dwoma ostatnimi podmiotami, okoliczność ta stanowi wskazówkę przemawiającą za istnieniem świadczenia odrębnego od najmu. Jeśli ponadto należność z tytułu wywozu nieczystości i należność z tytułu najmu pojawiają się na odrębnych pozycjach na fakturze, należy uznać, że wynajmujący nie wykonuje jednego świadczenia obejmującego najem i rzeczone świadczenie.

Świadczenia odrębne:

1. Swoboda korzystania z mediów: "najemca ma możliwość wyboru świadczeniodawców lub sposobów korzystania z danych towarów lub usług, świadczenia odnoszące się do tych towarów lub usług co do zasady mogą być uważane za odrębne od najmu. W szczególności, jeżeli najemca może decydować o swoim zużyciu wody, energii elektrycznej lub energii cieplnej, które może być stwierdzone poprzez założenie indywidualnych liczników i na tej podstawie fakturowane, świadczenia odnoszące się do tych towarów lub usług co do zasady mogą być uważane za odrębne od najmu. Co do usług takich jak sprzątanie części wspólnych nieruchomości stanowiących współwłasność, należy je uznać za odrębne od najmu, jeśli mogą być zorganizowane przez każdego najemcę indywidualnie lub przez najemców wspólnie, oraz jeśli we wszystkich wypadkach faktury wystawione na najemcę wykazują dostawę tych towarów i świadczenie usług na pozycjach odrębnych od czynszu najmu". Czyli ryczałty odpadają.
2. Powiązanie braku zapłaty za media z rozwiązaniem umowy najmu: "W tym wypadku sama okoliczność, że brak uiszczenia dodatkowych opłat za najem umożliwia wynajmującemu rozwiązanie umowy najmu, w żaden sposób nie uniemożliwia uznania, że świadczenia, których dotyczą te opłaty, stanowią świadczenia odrębne od najmu."

Świadczenie kompleksowe:

1. Najem w pakiecie (bez możliwości decydowania): "jeżeli nieruchomość oddawana w najem obiektywnie, na płaszczyźnie ekonomicznej, wydaje się stanowić jedną całość z towarzyszącymi temu najmowi świadczeniami, te ostatnie można uważać za jedno świadczenie wraz z najmem. Może tak być w szczególności w wypadku najmu lokali biurowych pod klucz, gotowych do użytku wraz z dostawą mediów i określonymi innymi świadczeniami, oraz krótkoterminowego najmu nieruchomości, na przykład na wakacje lub ze względów zawodowych, który jest udostępniany z tymi świadczeniami bez możliwości ich rozdzielenia."
2. Brak swobody również dla wynajmującego: Jeżeli sam wynajmujący nie ma możliwości swobodnego i niezależnego, w szczególności wobec innych wynajmujących, wyboru świadczeniodawców i sposobów korzystania z towarów lub usług związanych z najmem, dane świadczenia są generalnie nierozerwalnie związane z najmem i mogą być też uważane za stanowiące jedną całość, a tym samym jedno świadczenie z najmem. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w której wynajmujący, właściciel części wspólnej nieruchomości, musi korzystać z usług świadczeniodawców wyznaczonych przez wszystkich współwłaścicieli i uiścić proporcjonalną część opłat wspólnych, odnoszących się do takich usług, które następnie przenosi on na najemcę."

Treść wyroku TSUE C-42/14

Kurs waluty w WNT i nie tylko cz. 1

Ostatnio Polska niemalże wygrała ranking na najmniej przyjazne dla biznesu państwo - na swoją świetna pozycję kraj nasz zapracował takimi casusami, jak ten na obrazku powyżej. Jedna faktura i co najmniej dwa różne sposoby przeliczenia. 

Ale na początek zostanę na gruncie VAT-u i nabyć wewnątrzwspólnotowych. Tu wybór kursu determinuje data powstania obowiązku podatkowego (w WNT data faktury lub 15-sty dzień miesiąca następującego po dniu dostawy, jeśli faktura zostałaby wystawiona po tym dniu lub wcale). Do wyboru mamy kursy Narodowego Banku Polskiego lub Europejskiego Banku Centralnego.

Przykład 1.

Nota kredytowa czyli credit note

Podstawowym dokumentem korygującym w wewnątrzwspólnotowym obrocie towarami jest nota kredytowa/credit note lub "po naszemu" faktura korygująca.
Dokument ten tak samo jak nasza swojska faktura korygująca rozliczana jest w różnych terminach:

Ilustracja pokrótce pokazuje zasady wyboru daty rozliczenia takiej noty. Wątpliwości pojawiają się tylko w kwestii zwrotu towaru do sprzedawcy. W tym temacie funkcjonuje rozbieżne orzecznictwo organów podatkowych:

Korekty w wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów

Kolega podrzucił mi dzisiaj pliczek not kredytowych z Włoch. Praktycznie same reklamacje jakościowe. 

W takich przypadkach strony transakcji mają szereg opcji do wyboru - mogą umówić się na rabat związany z obniżoną jakością towaru, mogą go wymienić, naprawić albo też oddać z powrotem dostawcy. Równie dobrze dostawca może nie uwzględnić reklamacji i odmówić obniżenia ceny czy też przyjęcia zwrotu. Zdarzają się też sytuacje innego rodzaju, np. dostarczona ilość towaru nie pokrywa się z ilością zafakturowaną. Lub też dogadana cena nie została ujęta na fakturze. 

Rabaty, upusty etc.

Przykład: Zgłosiliśmy Włochom usterki w dostarczonych przez nich komponentach. Nie były one rodzaju dyskwalifikującego towar, więc umówiliśmy się na na 10% rabatu. 

Data powstania obowiązku podatkowego w nabyciu wewnątrzwspólnotowym

Data powstania obowiązku podatkowego oznacza datę, z którą należy rozliczyć podatek należny z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów.

Przykłady:

Miejsce opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego

Miejsce opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego to kraj, w którym należy rozliczyć podatek z tytułu takiego nabycia.

Przykłady:

Podstawa opodatkowania nabycia wewnątrzwspólnotowego

Podstawa opodatkowania to kwota, która należy wykazać podczas obliczania kwot podatku. Może ona zawierać, oprócz należności za towar, inne elementy składowe:

Usługi kompleksowe, czyli jak BGŻ wygrał z Izbą Skarbową

Kilka lat temu fiskus czepił się leasingu. A konkretnie usług ubezpieczenia podpiętych do przedmiotu leasingu. Rzecz wyglądała następująco:

Zgodnie z ogólnymi warunkami mającymi zastosowanie do umów zawieranych pomiędzy BGŻ Leasing a jej klientami przedmioty oddane w leasing przez leasingodawcę pozostają jego własnością przez cały okres leasingu. Leasingobiorca płaci czynsz leasingodawcy oraz ponosi inne koszty i opłaty związane z przedmiotem leasingu. Ponadto, zgodnie z rzeczonymi ogólnymi warunkami, podczas trwania leasingu tylko leasingobiorca ponosi odpowiedzialność w szczególności w wypadku uszkodzenia, zniszczenia, a także obniżenia wartości towaru będącego przedmiotem leasingu, chyba że wynika ono z normalnego zużycia tego towaru.

BGŻ Leasing wymaga ubezpieczenia przedmiotów oddawanych w leasing.

W tym celu BGŻ Leasing oferuje swoim klientom możliwość zapewnienia im ubezpieczenia. Jeśli zechcą oni skorzystać z owej możliwości, BGŻ Leasing zawiera umowę odpowiedniego ubezpieczenia z ubezpieczycielem i refakturuje na nich jego koszt.

W deklaracji VAT za luty 2008 r. BGŻ Leasing uznała, że takie czynności refakturowania kosztu ubezpieczenia związanego z przedmiotem leasingu są zwolnione z podatku VAT.

Naczelnik Drugiego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie ocenił jednak, że czynność polegająca na zapewnieniu owej ochrony ubezpieczeniowej jest usługą dodatkową wobec usługi leasingu, a zatem powinna być opodatkowana stawką 22%, tak jak usługa główna, tj. leasing.

Powyższe stanowisko podzielił Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie. On również zakwestionował możliwość refakturowania przez BGŻ Leasing usług ubezpieczenia związanych z umową leasingową na rzecz usługobiorców przy zastosowaniu takich samych warunków jak stosowane przez ubezpieczyciela.

Mości Dyrektor zdanie Urzędu podzielił, ale zdania Dyrektora nie podzielił już Trybunał Sprawiedliwości. A poglądowo wygląda ten wyrok (sygn. C-224/11) następująco:

W świetle tego wyroku ciężko mi przyjąć do wiadomości, że refaktura mediów typu woda czy prąd będzie potraktowana inaczej niż jak część usługi kompleksowej. Dostawa prądu w oderwaniu od pomieszczenia, w którym można z tego prądu skorzystać jest bez sensu. Idąc dalej - nie widziałam myjni, która osobno fakturuje wodę a osobno usługę mycia, ponieważ ciężko jest umyć samochód bez wody, a przyjechać na myjnię, żeby tylko wylać kilka wiader wody i nie umyć samochodu to szczyt absurdu. 

Ale nie takie rzeczy polskie prawo podatkowe widziało....

Usługi kompleksowe dla opornych

       Usługi kompleksowe/złożone są cudownym polem do manewrów. Oczywiście dla organów fiskusa. W skrócie chodzi o to, że poszczególne składowe danego świadczenia powinny być na gruncie VATu traktowane razem a nie osobno. Wszystkie składowe danej transakcji są traktowane identycznie, niezależnie od zasad dotyczących poszczególnych usług - zasadę ogólną determinuje usługa główna, obejmująca wszystkie usługi pomocnicze.

       Dyrektywa 2006/112 co prawda stwierdza, że każde świadczenie powinno być traktowane osobno, ale już orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej twierdzi, że w pewnych sytuacjach szereg formalnie odrębnych świadczeń może być traktowany jako jedna transakcja.

       Dzieje się tak, jeśli takie świadczenie nie jest dla nabywcy celem w samo w sobie, a jedynie służy jak najlepszemu spełnieniu świadczenia głównego. Pojedyncza usługa traktowana jest jako element usługi kompleksowej, jeżeli jest ona zdeterminowana przez usługę główną - kolokwialnie mówiąc, jest ona bezużyteczna dla nabywcy bez związku z usługą główną np. po co komu usługa montażu bez dostawy maszyny. ETS stwierdził jasno, że wydzielanie poszczególnych podświadczeń jest sztuczne i zaburza system rozliczania VAT.

        Z drugiej strony - istnieje szereg usług świadczonych obok siebie, nawet ze sobą powiązanych i nie stanowią one usługi kompleksowej - np. usługa szkoleniowa z bonusem prowadzona w ośrodku SPA, gdzie po dniu spędzonym na sali konferencyjnej, uczestnicy relaksują się na masażu czy pielęgnacji cery.

      Takie dywagacje zyskują na znaczeniu, kiedy poszczególne usługi różnią się nie tylko przedmiotem, ale także stawką VATu czy prawem do jego odliczenia. Bowiem w przypadku usługi kompleksowej zarówno stawka, jak i prawo do odliczenia determinowane są przez usługę główną.

      Bardzo ciekawym i poglądowym przykładem jest usługa najmu. Pod rządami poprzednich przepisów VAT miałam problem z kompleksową usługa najmu - pojawiały się na fakturach takie pozycje jak konserwacja windy. Występowałam jako sprzedawca i obowiązek podatkowy w najmie występował w terminie płatności. Sytuacja komplikowała się, kiedy faktura za ową konserwację wystawiana była pod koniec miesiąca, z terminem płatności w następnym. Jednakże mili państwo z Krajowej Informacji Podatkowej twierdzili, iż taka usługa wchodzi w zakres kompleksowej usługi najmu i jako taka posiada obowiązek wykazania podatku należnego w terminie płatności, a nie w dacie faktury.  Nie mam gwarancji, czy rzeczywiście konserwacja windy jest składową najmu, jedynie dedukcja na podstawie tzw. "chłopskiego rozumu".

       Drugi problem związany z usługą najmu to woda, ścieki i odpady. Zasadniczo takie usługi opodatkowane są stawką obniżoną 8%. Tu zaczynają się schody na tyle kręte i wysokie, że tematem zajmuje się wspomniany TSUE. Polskie orzecznictwo raz twierdzi, ze te usługi wchodzą w skład usługi najmu, a raz, ze są to odrębne świadczenia. 

     Wszystko rozbija się o zapisy umowy najmu - jeśli umowa zawiera zapis, że media czy konserwacje będą rozliczane odrębnie od czynszu najmu - powinny być  podatkowo traktowane odrębnie (dotyczy to także wspominanej usługi konserwacji windy). Przy czym nie należy doliczać do refaktur marży, co sugeruje TSUE w wyroku C-224/11, o którym napiszę szerzej później. W każdym razie należy poczekać do wyroku TSUE, ale zanim Trybunał go wyda, podatnicy stracą wiele nerwów, a księgowe włosów na głowie.

       Inny problem, pojawia się w sytuacji, kiedy taka pomocnicza usługa sama z siebie jest zwolniona z VAT lub też nie podlega opodatkowaniu, lub też wyłączono prawo do odliczenia - np. usługi finansowe/ubezpieczeniowe czy noclegowe. Jeśli uznać je za usługi pomocnicze w świadczeniu typu leasing czy usługa serwisowa - podlegają zasadom właściwym tej usłudze - czy należy opodatkować stawką 23% oraz można ten VAT odliczyć. Ale jeśli organ uzna, że jest to usługa samoistna - sprawy komplikują się również dla nabywcy, bo jak stanowi art. 88 ust. 3a pkt2 ustawy o VAT - z takiej faktury VAT odliczyć nie wolno, jeśli sprzedawca błędnie uznał, że jest to usługa składowa. A nikt nie wie, co kluje się w głowach organu... Dobrze, że przynajmniej ustawa nie zabrania odliczać VATu z faktur z błędną stawką. Najemcy mogą spać spokojniej...
        Pod rządami obecnej ustawy w przypadku najmu problem może pojawić się w momencie otrzymania zaliczki - najem jest przypadkiem szczególnym i nie ma obowiązku rozliczania zaliczki. Jednakże mogą pojawić się usługi komplementarne, które podlegają zasadom ogólnym (konserwacje, naprawy, usługa sprzątania etc). I co wtedy? Ja wiem, że to przypadek mocno ekstremalny, ale i takie się pojawiają. A do tego dochodzi możliwość potraktowania takiej usługi jako usługi ciągłej z jeszcze inną datą obowiązku podatkowego.

     Można by się posiłkować zapisami umów - moje doświadczenie mówi jednak, że kto inny pisze umowy, a kto inny je fakturuje, a czasami jeszcze kto inny je rozlicza. Sporządzającego najczęściej interesują pieniądze, podatkami sobie głowy nie zawraca, bo on nie od tego jest. A i tak nie wiadomo, jak do tematu podejdzie fiskus.

 

Poniżej znajduje się rozpisana usługa kompleksowa najmu na cele komercyjne, niezwiązane z zaspokajaniem potrzeb mieszkaniowych. Widać jak przepuszczenie poszczególnych usług przez wspólną pozycję zmienia ich "własności VATowskie".

 

Konstrukcja usługi kompleksowej najmu według mojego doświadczenia

A tutaj najem na cele mieszkaniowe dla osób nieprowadzących działalności:

 



Można teraz zauważyć w ilu miejscach można popełnić kosztowny błąd. Wynajem lokalu wcale nie jest prostą sprawą. A przy tym widać na czym polega idea usługi kompleksowej.

  Wyroki ETS w sprawie usług kompleksowych:
C-349/96
C-41/04
C-231/94
C-34/99
C-111/05
C-425/06
 

Dekretacja leasingu bilansowo finansowego a podatkowo-operacyjnego

czyli leasing samochodu osobowego bilansowo finansowy i podatkowo operacyjny. Tak mnie szef uraczył ;)

Spółka podlega obowiązkowemu badaniu sprawozdania, więc nie mogę uprościć sobie życia stosując zasady podatkowe.

Kupiliśmy w kwietniu samochód osobowy. Dla uproszczenia pomijam koszty rejestracji itp. Cena netto wynosi 40 tys. zł, brutto 49,2 tys. zł, ergo VAT 9,2 tys. Łączna kwota odsetek wg zestawienia leasingodawcy wynosi 3 tys. zł. Odliczamy 50% VAT-u.

VAT od kwietnia - ciekawostki

Byłam dzisiaj na szkoleniu dotyczącym odliczenia VAT naliczonego od wydatków związanych z samochodami firmowymi. W ucho wpadło mi kilka ciekawostek, na które wypadałoby zwrócić uwagę:

1. Jeśli mamy w firmie samochód osobowy* leasingowany (operacyjnie) lub wydzierżawiony i wykorzystaliśmy wcześniej limit 60% i/lub 6 tysięcy złotych możliwych do odliczenia, od faktur za okresy przypadające po zmianie przepisów, czyli od kwietnia, można odliczać 50% VAT naliczonego.
2. Jeśli samochód osobowy* dozna uszczerbku, z faktury za naprawę powypadkową możemy odliczyć 50% VATu - powinniśmy zgłosić się do ubezpieczyciela o zwrot pozostałej kwoty - w końcu ma nam pokryć całość wydatku.
3. Jeśli w samochodzie* montowane są towary, które związane są wyłącznie z prowadzoną działalnością np. taksometr czy kogut na taksówce - od tych wydatków można odliczyć 100% VAT.
4. W związku z ochroną praw nabytych - jeśli przed 1 kwietnia podatnik zawarł umowę leasingu lub dzierżawy samochodu i jednocześnie przysługiwało mu prawo do pełnego odliczenia VAT z tytułu zakupu, a w związku ze zmianą przepisów samochód utracił prawo do odliczenia 100% VAT - pod warunkiem zarejestrowania umowy leasingu do 30 kwietnia - zachowuje prawo do odliczania całego VAT z faktur dotyczących leasingu lub dzierżawy, mimo że od innych wydatków może odliczyć zaledwie 50%.
5. Jeśli firma posiada samochody, które posiadają badanie VAT sprzed zmiany przepisów, to powinna wiedzieć, iż:

• VAT-1 - nie wymaga ponawiania (należy tylko sprawdzić, czy podana na badaniu podstawa prawna pokrywa się z art. 86a ust. 9 pkt1 lit.a)
• VAT-2 - nowe badanie nic nie pomoże, należy zaprowadzić ewidencję i wysłać VAT-26 lub zadowolić się 50% odliczeniem.
• VAT-3 - jeśli samochód posiada jeden rząd siedzeń, należy zrobić kolejne badanie, jeśli więcej to przepadło
• VAT-4 - jak wyżej

        Nowe badanie należy zrobić do końca czerwca 2014.

* samochód osobowy, który nie jest używany wyłącznie w do celów działalności gospodarczej.

Powyższe stwierdzenie, które już poprzednio odsądzałam od czci i wiary na gruncie podatku dochodowego, niesie za sobą pewne przesłanie. Podatnik, który nie prowadzi ewidencji i nie zgłasza VAT-26, nie przyznaje się przez to, że wykorzystuje pojazd w ramach prywaty. On jedynie stwierdza fakt, iż nie jest w stanie zapewnić, że nie będzie on wykorzystany w takim celu. Może się bowiem zdarzyć sytuacja, że pracownik weźmie samochód, żeby pojechać do apteki po tabletki przeciwbólowe, ponieważ przesadził z lekturą przepisów podatkowych. Gdyby ktoś ze służb wywiadowczych aparatu skarbowego namierzył delikwenta pod tą apteką, a samochód został zgłoszony jako używany wyłącznie dla celów działalności, firma musiałaby skorygować odliczony niesłusznie VAT od początku i jeszcze mogłaby otrzymać dowód uznania o wartości do 720 stawek dziennych, a taka stawka dzienna startuje aktualnie od 56 złotych polskich.

Samochody w firmie od kwietnia 2014

Mam samochód. I co z nim zrobić w kwietniu?

Terminy wystawienia faktur VAT w roku 2014

Między optymalizacją a kombinacją

Zamiast uczyć się na pamięć nowych zasad VAT rozpracowuję optymalizację podatkowo-ubezpieczeniową, a konkretnie to coś, co czyni ją optymalizacją a nie obejściem przepisów prawa. 

Przykład nr 1. Optymalizacja składek ubezpieczeniowych.

Genialny pomysł prawniczy sprzed kilku lat, który aktualnie jest hitem kontrolnym ZUS. Mechanizm "optymalizacyjny" jest dokładnie opisany w wyroku Sądu Najwyższego nr sygn.  I PK 80/06 . Skrótowo przedstawia się on tak: istnieją sobie dwa podmioty, najczęściej powiązane. Jeden z nich zatrudnia pracownika na umowę o pracę z wynagrodzeniem oscylującym wokół minimalnego wynagrodzenia, drugi podmiot zatrudnia tego samego pracownika na umowę cywilno-prawną, która w zależności od typu objęta jest tylko podatkiem dochodowym (dzieło) lub podatkiem i ubezpieczeniem zdrowotnym (zlecenie). Następnie oba podmioty nawiązują współpracę w ramach umowy o świadczenie usług - firma zatrudniająca pracowników zgodnie z kodeksem cywilnym świadczy usługi firmie zatrudniającej na umowę o pracę. Tym samym oszczędza się na składkach, godzinach nadliczbowych, ekwiwalentach urlopowych, odprawach etc.

Warunkiem udanej optymalizacji tego typu jest wyraźne rozdzielenie obowiązków wykonywanych przez pracowników w ramach obu umów. Podział obowiązków taki jak w wskazanym wyroku - przygotowanie audycji było umową cywilno-prawną a jej przedstawienie umową o pracę, lub przykładowo, sprzedawca sprzedaje jako pracownik, a metkuje towar jako zleceniobiorca, są ewidentnym obejściem przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. 

"W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się również, że zasadą jest po-

zostawanie stron w jednym stosunku pracy (por. uzasadnienie wyroku Sądu Najwyż-

szego z 14 lutego 2002 r., I PKN 876/00, OSNP 2004 nr 4, poz. 60 i przytoczone tam

orzecznictwo). Zawieranie z własnym pracownikiem dodatkowej (drugiej) umowy o

pracę za dodatkowym wynagrodzeniem judykatura dopuszcza tylko wyjątkowo, gdy

chodzi o rodzaj pracy wyraźnie inny niż uzgodniony w podstawowym czasie pracy

(tak uchwała Sądu Najwyższego z 12 marca 1969 r., III PZP 1/69, OSNCP 1969 nr

11, poz. 197). W przeciwnym razie - zdaniem Sądu Najwyższego wyrażonym w

uchwale z 12 kwietnia 1994 r., I PZP 13/94 (OSNAPiUS 1994 nr 3, poz. 39) - mieli-

byśmy do czynienia z próbą obejścia przepisów o czasie pracy i wysokości wynagro-

dzenia za godziny nadliczbowe. Dlatego przy wykonywaniu na rzecz tego samego

pracodawcy nawet kilku rodzajów podporządkowanej pracy domniemanie przemawia

za istnieniem jednego stosunku pracy, choćby charakteryzującego się odpowiednio

złożoną konstrukcją przedmiotu zobowiązania i struktury swojej treści. "

Przykład nr 2. Optymalizacja amortyzacji.

Optymalizacją możemy nazwać wybór jednej z metod dopuszczonych przez ustawodawcę. Możemy środek trwały amortyzować klasycznie, liniowo, ale możemy również degresywnie. Wygląda to tak oczywiście i prosto, że nawet nie pachnie optymalizacją, choć nią jest.

Nieco bardziej finezyjna bywa amortyzacja nieruchomości. Nieruchomość może zostać bowiem potraktowana jako zespół składników, z których każdy może być amortyzowany osobno (i nie ukrywajmy - szybciej niż budynek). Wnioskodawca z interpretacji indywidualnej ITPB3/423-428a/09/AM wydzielił z wybudowanego przez siebie budynku instalacje telewizyjną, komputerową i telefoniczną oraz urządzenia alarmowe, klimatyzacyjne i wentylacyjne, które " z uwagi na sposób ich montażu, mogą stanowić odrębne środki trwałe amortyzowane według obowiązującej dla danej grupy stawki amortyzacyjnej, ponieważ nie są wmontowane w sposób trwały w konstrukcję budynku". Stawka amortyzacji dla instalacji z działu 6 KŚT to 10%, z działu 4 (instalacja komputerowa) 30%, do tego można zastosować współczynnik przyspieszający, a w niektórych przypadkach zastosować jednorazowy odpis w ramach pomocy de minimis. Te stawki wyglądają lepiej niż marne 2,5% na budynek.

Podejrzewam, że ewentualnym kosztem będzie opinia rzeczoznawcy, że wymienione instalacje rzeczywiście spełniają warunek kompletności środka trwałego. Ale i tak może się opłacać.

Przykład nr 3. Optymalizacja podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości (przykład trącący już myszką)

Zakłada się spółkę komandytowo-akcyjną. Akcjonariusz posiada 99% udziałów, komplementariusz pozostałego procenta. Akcjonariusz zapłaci podatek od dywidendy (o ile ją dostanie), komplementariusz - jeśli już coś zapłaci, to niewiele. Wprowadza się nieruchomość do takiej spółki aportem, po czym się ją sprzedaje (pomijam kwestie VAT), a pieniądze wyprowadza z SKA najróżniejszymi sposobami.

Według mnie ten plan optymalizacyjny ma zasadniczy mankament - pozorność. Zakłada się spółkę, wprowadza majątek, który spółka natychmiast upłynnia, potem nie wykazuje żadnego obrotu, za to generuje koszty, które są niczym innym jak odebraniem pieniędzy uzyskanych ze sprzedaży. Do pozorności dochodzi działanie na szkodę firmy. 

Gdzieś obił mi się o uszy przypadek spółki tego typu, która w statucie miała zapis, że jej celem jest właśnie optymalizacja podatkowa. Fiskus zakwestionował schemat i poprosił o zapłatę podatku dochodowego, niestety(?) sąd przyznał rację "optymalizatorom" z uwagi na fakt, iż spółka działała zgodnie ze statutem ;) 

Goście, goście. Jednak KUP.

Ministerstwo Finansów w końcu przyjęło stanowisko w kwestii nakładów na drobne poczęstunki dla kontrahentów. Paluszki, wafelki, delicje, śmietanka do kawy - mogą być ujmowane w kosztach uzyskania przychodu. O ile zostały zużyte podczas spotkań, które można połączyć z obszarem działalności podmiotu.

Cytując Ministerstwo:
“Reasumując, należy stwierdzić, że analiza tez wyroku NSA z dnia 17 czerwca 2013 r., sygn. akt II FSK 702/11 prowadzi do wniosku, iż nie podlegają wykluczeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 28 updop i art. 23 ust. 1 pkt 23 updof ponoszone przez podatników wydatki na drobne poczęstunki (np. ciastka, paluszki, kanapki), napoje (np. kawa, herbata, woda mineralna, soki), a także posiłki (np. obiady, lunche), niezależnie od miejsca ich podawania (w siedzibie podatnika, czy też poza nią), podawane podczas prowadzenia rozmów z kontrahentami, inwestorami, wykonawcami etc. dotyczących zakresu prowadzonej przez podatników działalności gospodarczej.”

Zastanawiałam się, jak rzecz ma się z “chodliwymi” towarami nagminnie wyżeranymi przez pracowników. Doczytałam się, iż “udostępnione pracownikom w miejscu wyznaczonym i ogólnie dostępnym: kawa, herbata, mleko, cukier oraz słodycze - ciastka, czekoladki, itp., a także owoce, z których pracownicy korzystają w godzinach swojej pracy i na terenie zakładu, nie stanowią dla nich nieodpłatnego świadczenia, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, jako przychód ze stosunku pracy, ponieważ nie można w takiej sytuacji określić zakresu korzyści uzyskanej przez konkretnego pracownika z tytułu sfinansowania przez pracodawcę kosztów zakupionych produktów spożywczych”(ILPB1/415-309/12-2/AMN), a więc nie dolicza się frykasów do przychodu podlegającego opodatkowaniu i oskładkowaniu.
Ponadto, pracodawca “może dokonać obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w związku z nabyciem dla pracowników napojów i artykułów spożywczych przeznaczonych do zużycia dla kontrahentów i klientów dla oraz pracowników podczas spotkań służbowych, ze względu na fakt, iż poniesione wydatki służą do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług” (IPPP2/443-748/12-2/KOM).

Morał z tego taki, iż jeśli pracownicza konsumpcja ma związek z wykonywaniem obowiązków służbowych (lub przepisami BHP??) słodycze moga zostać uznane za KUP a VAT za naliczony. Ale jeśli trzy pracownice rozpracują paczkę delicji podczas plotkarskiego meetingu w socjalnym, oznacza to defraudację mienia i narażenie Skarbu Państwa. Ale wyższej emerytury nie otrzymają.

Złe długi u podmiotów powiązanych - VAT

Organy kontrolne fiskusa mają aktualnie na tapecie podmioty powiązane. Chodzi o to, że jeżeli podmioty powiązane handlują ze sobą, a jeden z nich nie płaci zobowiązań w stosunku do drugiego, ma on obowiązek korekty VAT naliczonego na zasadach ogólnych. Jednakże "pokrzywdzony" nie ma prawa skorygować podatku należnego od faktur wystawionych "spokrewnionemu" kontrahentowi" (art. 89a ust. 7 ust. o VAT).

Zakup nieruchomości na kredyt

Dnia 02.07.2013 spółka sfinalizowała zakup nieruchomości. Według aktu nieruchomość kosztowała 7.000.000,00 zł, w tym:

- budynek - 5.000.000,00 zł

- grunt - 2.000.000,00 zł

Budynek jest zasiedlony i przynosi przychody w postaci czynszu - czyli spełnia wymogi ustawowe przyjęcia ŚT do ewidencji. Modernizacja będzie przeprowadzania równolegle do czerpania przychodów z najmu.

Konto środki trwałe w budowie dotyczące tej nieruchomości pokazuje następujące zapisy:

Ustalenie wartości początkowej:

Kwota wydatków pobocznych związanych z zakupem - 50.000,00zł. Należy ją rozbić pomiędzy budynek i grunt. 

Ustalenie proporcji:

- budynek: 5.000.000,00/7.000.000,00=71,43%

- grunt: 2.000.000,00/7.000.000,00=28,57%

50.000,00*71.43%=35.715,00 zł - kwota kosztów przypadająca na budynek

50.000,00*28,57%=14.285,00 zł - kwota kosztów przypadająca na grunt

Wartość początkowa budynku: 5.000.000,00+35.715,00=5.035.715,00 zł

Wartość początkowa gruntu: 2.000.000,00+14.285,00=2.014.285,00 zł

Ustalenie stawki amortyzacji:

Według informacji ze stosownego urzędu, budynek został przyjęty do użytkowania w 1990 roku. Pełna liczba lat między 1990 a 2013 rokiem - 22 lata.

40 - 22 = 18

100/18=5,56% rocznie (amortyzacja rozpocznie się w sierpniu).

(art. 16j ust.1 pkt 4 pdop) - Oczywiście amortyzowany jest wyłącznie budynek.

Kredyt

Na zakup nieruchomości zaciągnięto kredyt:

- na zakup nieruchomości - 4.000.000,00 zł

- na modernizację - 1.000.000,00 zł (uruchamiany na podstawie dyspozycji na konkretne wydatki)

Na 31 lipca bank naliczył i pobrał odsetki - 10.000,00 zł  od uruchomionej części kredytu. Wykorzystano pełną kwotę na zakup oraz 200.000,00 z puli modernizacyjnej.

Proporcja: 200.000,00/4.200.000,00=4,76%

4.000.000,00/4.200.000,00=95,24%

10.000,00*4,76%=476,00 - kwota odsetek będąca częścią inwestycji w toku.

10.000,00*95,24%=9.524,00 - kwota odsetek będąca kosztem.

Proporcje ustalam na dzień naliczenia odsetek. Wraz z wykorzystaniem kolejnych transz, będzie ona zmienna. Od momentu zwiększenia wartości środka trwałego o koszt ulepszenia, całość odsetek będzie stanowiła koszt.