Kwestią czasu jest wprowadzenie przepisów wprowadzających częściowe odliczenie VAT od zakupu i eksploatacji samochodów osobowych używanych zarówno służbowo jak i prywatnie.
Ministerstwo pracuje nad wprowadzeniem regulacji mającej na celu zagwarantowanie, że samochód traktowany dla celów podatkowych jako samochód wykorzystywany tylko i wyłącznie w działalności gospodarczej, rzeczywiście jest tak wykorzystywany. Można się domyślić, że chodzi o wprowadzenie obowiązkowej ewidencji przebiegu takich samochodów.
Samochody, które wypadną z tej definicji, wygenerują, jak podejrzewam, swoim użytkownikom dodatkowy przychód. Pojawi się konieczność opodatkowania i oskładkowania nieodpłatnego świadczenia w postaci wykorzystywania służbowego samochodu w celach prywatnych. Konieczność zapłaty daniny to jeszcze nie wszystko. Podstawę naliczenia owej daniny trzeba jakoś wycenić. Okazuje się, że obliczenie kosztów zakupu (chociażby przez użycie miesięcznego odpisu amortyzacyjnego) i eksploatacji i proste podzielenie tej kwoty w określonej proporcji może nie wystarczyć.
Przepisy art. 11 updof oraz par. 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia
18.12.1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe wskazują, że
należy użyć ceny zakupu usługi. Interpretacje wydawane do tych przepisów twierdzą coś zgoła innego - do wyceny świadczenia należy zastosować rynkowych cen za wynajem samochodu z uwzględnieniem jego marki, rocznika stanu etc. (np.
DD3/033/6/KDJ/12/PK-71).
Wyrok WSA w Gdańsku I SA/Gd 474/11 stanowi jednak inaczej (sytuacja dotyczy samochodów leasingowanych):
Przedmiotem oceny Sądu jest spór dotyczący prawnej podstawy ustalania
wartości nieodpłatnego świadczenia w postaci udostępniania pracownikom
samochodów leasingowanych. Strona skarżąca jako podmiot korzystający z
pojazdu na podstawie umowy leasingu (art. 7091 k.c.) oddaje rzecz do
używania osobie trzeciej (pracownikowi), który z tego tytułu uzyskuje
nieodpłatne świadczenia.Wartość pieniężną innych niż wymienione w art.
11 ust. 1 i 2 nieodpłatnych świadczeń ustala się na podstawie normowanej
art. 11 ust. 2 a ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych. Podkreślić należy, że prawo strony skarżącej do korzystania z
pojazdu zostało nabyte na podstawie umowy leasingu. W tej sytuacji
spełniona jest dyspozycja art. 11 ust. 2 a pkt 2 ustawy o podatku
dochodowym od osób fizycznych: przedmiotem świadczenia na rzecz
pracownika są usługi zakupione u innego podmiotu. Umowa leasingu jako
prawna podstawa uprawnień strony skarżącej determinuje sposób ustalenia
uzyskiwanych przez pracownika nieodpłatnych świadczeń z tytułu prawado
korzystania z pojazdu dla celów prywatnych. W ocenie Sądu poszukiwanie
analogii z sytuacją udostępniania pojazdów będących własnością spółki
nie jest prawnie uzasadnione. [...] W tym zakresie
powołany przepis jest jednoznaczny - wartość pieniężną nieodpłatnego
świadczenia, którego przedmiotem są usługi zakupione, ustala się według
cen zakupu. [...] Cena zakupu definiuje wszystkie należności wynikające z umowy leasingowej.
Wyrok dotyczy interpretacji
ITPB2/415-970/10/12-S/ENB. Można w niej wczytać jaki sposób spółka przyjęła do celów obliczenia wartości dodatkowego przychodu.
Z uwagi na fakt, że regulamin warunków użytkowania samochodów służbowych
Spółki przewiduje obowiązek składania przez pracowników miesięcznych
oświadczeń w zakresie ilości godzin użytkowania samochodów służbowych w
celach prywatnych, Spółka powinna określać wysokość przychodów z tzw.
nieodpłatnych świadczeń poszczególnych pracowników w oparciu o stawkę za
godzinę użytkowania samochodu służbowego w celach prywatnych, wyliczoną
jako 1/24 stawki za dobę. W konsekwencji, Wnioskodawca stoi na
stanowisku, że wysokość przychodu określonego pracownika Spółka powinna
ustalać w oparciu o stawkę godzinową, wyliczoną jako 1/24 stawki za
dobę, obliczoną na podstawie ponoszonych przez Spółkę opłat leasingowych
za użytkowanie określonego samochodu, opłat z tytułu ubezpieczenia tego
samochodu oraz opłat za jego przeglądy techniczne.
[...]Wskazać również należy, że wszelkie dodatkowe koszty (np. koszt paliwa
zakupionego przez Spółkę) związane z eksploatacją samochodu do celów
prywatnych, jeśli nie zostaną uwzględnione w wartości świadczenia
wyliczonego zgodnie z art. 11 ust. 2a ustawy należy obliczyć na
podstawie art. 11 ust. 2 ustawy tj. na podstawie cen rynkowych
stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i
gatunku.
Tak czy inaczej pachnie koniecznością prowadzenia kolejnych ewidencji i zatrudniania kolejnych księgowych/kadrowych do przerabiania ton dokumentacji i zastanawiania się, jak obliczyć wartość świadczenia w przypadku samochodów nieleasingowanych, ale kupionych za żywą gotówkę, albo nie daj Boże wniesionych aportem....